کانال محرمانه بارزانی میان واشنگتن و تهران؟ / ادعای اکسیوس در مورد چگونگی اطلاع ترامپ از پشتیبانی نیروهای مسلح ایران از تیم مذاکرهکننده
ادعای تازه پایگاه خبری «اکسیوس» ابعاد تازهای از کانالهای دیپلماتیک پنهان میان واشنگتن و تهران را آشکار کرده است؛ گزارش مفصلی که نشان میدهد دولت آمریکا چگونه برای اطمینان از حمایت فرماندهی ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از تیم مذاکرهکننده ایرانی، دست به دامن یک کانال غیررسمی در اقلیم کردستان عراق شده است.
به گزارش نخستین کنگره گیاه دارو، پایگاه خبری اکسیوس در گزارشی اختصاصی به قلم باراک راوید نوشت که در اواسط ماه مه گذشته، مذاکرهکنندگان آمریکایی در مسیر دستیابی به توافقی برای پایان دادن به جنگ، با یک چالش اساسی مواجه شدند: آنها نمیدانستند آیا افرادی که در آن سوی میز مذاکره نشستهاند، واقعاً از سوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی سخن میگویند یا خیر. از همین رو، مقامات دولت ترامپ دست به اقدامی غیرمعمول زدند و با دور زدن دیپلماتهای رسمی، مستقیماً به سراغ کانال ارتباطی با فرماندهی سپاه رفتند؛ کانالی که از طریق نچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق، برقرار شد.
چرا واشنگتن به سراغ اربیل رفت؟
تحولات ناشی از نبرد و تغییرات در کادر رهبری ایران، نقش و موقعیت نهادهای نظامی و دفاعی را در تصمیمگیریهای کلیدی امنیت ملی و سیاست خارجی پررنگتر از گذشته کرد. در اواخر فروردینماه (اوایل آوریل) و پس از آتشبس، واشنگتن احساس میکرد به توافق نزدیک شده است، اما تاخیر ۱۰ روزه در پاسخ تهران، کاخ سفید را به این تردید انداخت که شاید مذاکرهکنندگان ایرانی (یعنی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه) اختیارات لازم برای نهایی کردن توافق را ندارند و ممکن است تصمیمات آنها توسط فرماندهان ارشد نظامی رد شود.
بر اساس ادعای اکسیوس، در حدود ۱۰ مه، تولسی گابارد، مدیر وقت اطلاعات ملی آمریکا، در تماسی تلفنی با نچیروان بارزانی تماس گرفت. دو منبع مطلع تایید کردهاند که گابارد با تایید مستقیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور، از بارزانی خواسته است تا با سردار احمد وحیدی، از فرماندهان ارشد، ارتباط برقرار کند.
بارزانی که در دوران جنگ ایران و عراق در ایران زندگی کرده، در دانشگاه تهران تحصیل کرده و تسلط کامل به زبان فارسی دارد، از روابط شخصی و دیرینهای با مقامات ارشد ایرانی برخوردار است. برت مکگورک، مشاور سابق امور خاورمیانه در کاخ سفید، در اینباره میگوید: «نچیروان بارزانی یک حلکننده عملی مسائل است که هم در تهران و هم در واشنگتن مورد احترام است. وقتی در اضطرار قرار میگیرید، با او تماس میگیرید.»
تماس محرمانه در اربیل و پاسخ صریح تهران
به ادعای اکسیوس پس از درخواست واشنگتن، نچیروان بارزانی موافقت کرد که این پیام را منتقل کند، اما تاکید کرد که باید مستقیماً با خود سردار وحیدی گفتوگو کند. در ۱۴ مه، یکی از مسئولان مربوطه با یک تلفن رمزگذاریشده وارد دفتر بارزانی در اربیل شد تا مکالمهای امن برقرار شود.
اکسیوس ادعای میکند منابع مطلع به این رسانه گفتهاند، بارزانی در این تماس مستقیماً از سردار وحیدی پرسید که آیا او و مجموعهاش با مذاکرهکنندگان ایرانی همسو هستند یا خیر. این فرمانده ایرانی در پاسخ صریحاً اعلام کرد: «من کاملاً از آنها پشتیبانی میکنم و این موضع رسمی است. ما ترجیح میدهیم این بحران از طریق مذاکره حلوفصل شود.» بارزانی بلافاصله پس از این مکالمه، تولسی گابارد را در جریان پاسخ طرف ایرانی قرار داد و او نیز گزارش را به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، منتقل کرد.
طرح نشست مخفیانه در اربیل و نگرانیهای امنیتی
اکسیوس در ادامه ادعا میکند که پس از دریافت این پاسخ مثبت، دولت آمریکا پیشنهاد دیگری مطرح کرد و از بارزانی خواست تا میزبان مذاکرات مستقیم و محرمانه میان مقامات ارشد آمریکایی و ایرانی در اربیل باشد.
اگرچه طرف ایرانی اصل این پیشنهاد را رد نکرد، اما نگرانیهای شدید امنیتی مانع از شکلگیری آن شد. مقامات ایرانی تاکید داشتند که دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل حضور و نفوذ پررنگی در اقلیم کردستان دارند و این نگرانی وجود داشت که در طول سفر یا زمان برگزاری نشست در اربیل، هدف عملیات ترور قرار گیرند. بدین ترتیب، نشست محرمانه اربیل هرگز محقق نشد.
۴۲/۴۲